Radio Televizija Novi Pazar – ARHIVA

Author: Galib Gicic

  • Umro stari pjesnik, umrla Emina: Prošlo je 96 godina od smrti Alekse Šantića

    Umro stari pjesnik, umrla Emina: Prošlo je 96 godina od smrti Alekse Šantića

    Na današnji dan 1924. godine u Mostaru je preminuo Aleksa Šantić, jedan od najpoznatijih bosanskohercegovačkih pjesnika.

    Rođen je 27. maja 1868. godine u Mostaru gdje je proveo veći dio svog života.

    Školovao se u Trstu i Ljubljani, a nakon završene trgovačke škole vraća se u rodni grad.

    Bio je jedan je od osnivača kulturnog lista „Zora“, te predsjednik Srpskog pjevačkog društva „Gusle“ u Mostaru.

    Najveća djela stvarao je krajem 19. i početkom 20. stoljeća, a vrhuncem njegova stvaralaštva smatra se razdoblje od 1904. do 1912.

    Uzor su mu bili književnici Vojislav Ilić i Jovan Jovanović Zmaj, a od stranih najviše je poštovao njemačkog književnika Heinricha Heinea.

    No, najveći utjecaj na njegovo stvaranje imala je narodna književnost (narodna lirska pjesma – sevdalinka, balada, romansa i narodna epska pjesma).

    Njegove pjesme pune su emocionalne boli, rodoljublja i ljubavne čežnje za nacionalno i socijalno ugroženim Hercegovcima.

    Pored Emine, njegove najpoznatije pjesme, Šantić je napisao „Ne vjeruj“, „Ostajte ovdje“, „Pretprazničko veče“, „Što te nema?“, „Veče na školju“, „O klasje moje“...

    Napisao je i nekoliko drama u stihu, od kojih je najpoznatija Hasanaginica, kao i nekoliko pripovijetki, te pjesme za djecu.

    Početkom devedesetih godina prošlog stoljeća snimljena je romantizirana biografija o životu Šantića, pod nazivom „Moj brat Aleksa“.

    Glavnog lika glumio je Branislav Lečić.

    U povodu obilježavanja godišnjice smrti velikog mostarskog pjesnika Šantića, u Mostaru se 1. i 2. februara održava Šesti međunarodni „Šantićev festival djece pjesnika“.

    Ostajte ovdje!… Sunce tudjeg neba
    Nece vas grijat ko sto ovo grije;
    grki su tamo zalogaji hljeba
    Gdje svoga nema i gdje brata nije.
    Od svoje majke ko ce naci bolju?!
    A majka vasa zemlja vam je ova;
    Bacite pogled po krsu i polju,
    Svuda su groblja vasih pradjedova.

    Za ovu zemlju oni behu divi,
    Uzori svijetli, sto je branit znase,
    U ovoj zemlji ostanite i vi,
    I za nju dajte vrelo krvi vase.

    Ko pusta grana, kad jesenja krila
    Trgnu joj lisje i pokose ledom,
    Bez vas bi majka domovina bila;
    A majka place za svojijem cedom.

    Ne dajte suzi da joj s oka leti,
    Vrat’te se njojzi u narucja sveta;
    Zivite zato da mozete mrijeti
    Na njemom polju gdje vas slava sreta!

    Ovde vas svako poznaje i voli,
    A tamo niko poznati vas nece;
    Bolji su svoji krsevi i goli
    No cvijetna polja kud se tudjin krece.

    Ovdje vam svako bratski ruku steze –
    U tudjem svijetu za vas pelen cvjeta;
    Za ove krse sve vas, sve vas veze:
    Ime i jezik, bratstvo, i krv sveta.

    Ostajte ovdje!… Sunce tudjeg neba
    Nece vas grijat ko sto ovo grije, –
    Grki su tamo zalogaji hljeba
    Gdje svoga nema i gdje brata nije…

     

    Radio Sarajevo/ GG

    Podeli
  • OBUSTAVLJEN SAOBRAĆAJ NA AUTOPUTU! Prevrnuo se šleper novopazarskih registracija

    OBUSTAVLJEN SAOBRAĆAJ NA AUTOPUTU! Prevrnuo se šleper novopazarskih registracija

    Šleper se prevrnuo na auto-putu “Miloš Veliki” kod Ručića u opštini Gornji Milanovac, a vozač je zadobio povrede.

    Saobraćaj je obustavljen u smeru prema Beogradu zbog čega su se stvorile kilometarske kolone, javlja RTS.

    Na auto-putu “Miloš Veliki” je u 18.40 kod Ručića došlo do prevrtanja šlepera marke “skanija” novopazarskih registarskih oznaka.

    Vozac T. R. je zadobio povrede. Hitna pomoć je na licu mesta.

    Čeka se dizalica da pomeri kamion zbog čega je saobraćaj obustavljen u smeru prema Beogradu.

    Saobraćajna policija obavlja uviđaj.

    indeksonline/

    Podeli
  • Odlučeno je: Jedan punjač za sve telefone

    Odlučeno je: Jedan punjač za sve telefone

    Evropski parlament ogromnom većinom glasao je za predlog da svi mobilni telefoni koriste isti uređaj za punjenje.

    Za ovu odluku glasalo je 582 poslanika, 40 ih je bilo protiv, a 37 uzdržano.

    Međutim, ovom predlogu, koji zahteva i od iPhone telefona i drugih uređaja da koriste drugačiji punjač od postojećeg, protive se tehnološke kompanije, a među njima svakako i Apple.

    Podeli
  • 1. februar u svijetu se obilježava kao Dan hidžaba

    1. februar u svijetu se obilježava kao Dan hidžaba

    1. februar u svijetu se obilježava kao Dan hidžaba, ustanovljen na prijedlog Nazme Khan iz New Yorka koja je željela podstaknuti nemuslimanke da na jedan dan dožive iskustvo nošenja hidžaba.
    Khan se odlučila na taj potez nakon što je u New Yorku, nakon terorističkog napada 2001. godine, doživjela brojne neugodnosti zbog toga što nosi hidžab. Tako je došla na ideju kampanje kao sredstva poticanja vjerske tolerancije i razumijevanja pozivajući sve muslimanke koje ne nose hidžab, kao i nemuslimanke da samo jedan dan pokušaju osjetiti što znači nositi hidžab.

    Akcija obilježavanja Dana hidžaba veoma brzo dobila je globalne razmjere, a danas se obilježava i na Balkanu.

    Muslimanske žene širom sveta nose različite vrste odeće – hidžab, nikab, burku, al-amiru… a evo u čemu je razlika.

    Dok jedne hidžabom pokrivaju glavu, kosu i vrat, neke nose burku od glave do pete sa otvorom za oči ili, pak, nikab koji nema čak ni takav otvor, već samo jedva prozirnu mrežicu.

    Marama se smatra znakom skromnosti i simbolom vere, a ona koju nose muslimanke naziva se hidžabom.

    Hidžabi se nose u različitim stilovima i bojama, a vrsta koja se najčešće nosi na Zapadu pokriva glavu i vrat, ali ne i lice.

    Nikab je veo za lice koji obično ima prorez za oči, ali se može nositi i sa zasebnim zarom za oči, a uz njega ide prateća marama.

    Burka, najzatvoreniji od svih muslimanskih velova, iz jednog je dela i pokriva i lice i telo, ima samo usku mrežicu u predelu očiju.

    Pored hidžaba, nikaba i burke, koje su najpoznatije vrste odeće muslimanki, postoji i dvodelni veo koji se naziva al-almira, a sastoji se od tesne kape od poliestera ili pamuka i marame koja se nosi preko nje.

    U regionu Persijskog zaliva popularna je takozvana šajla, dugačka pravougaona marama koja se omotava oko glave i pričvršćuje na ramenima.

    Neke muslimanke nose i himar, dugačak veo koji pada do struka, a potpuno prekriva glavu, vrat i ramena, ali ne i lice.

    Mnoge Iranke nose čador, vrstu plašta koji prekriva celo telo, a često ispod njega na glavi imaju jednu manju maramu, navodi BBC.

    Podeli
  • Znate li šta je džemre – koliko ih ima i kad “udaraju”?

    Znate li šta je džemre – koliko ih ima i kad “udaraju”?

    Narodno vjerovanje kazuje da 19. februara, “udara” prvo džemre.

    Džemre je turska riječ i označava zračni talas ili zračnu struju koja vodi ka postepenom popuštanju mraza i studeni u rano proljeće.

    Legenda kaže da, kad “pukne” prvo džemre vraća se život u prirodu, dolaze prvi pupoljci, i vide se prve naznake visibaba i ljubičica.

    “Džemre je toplina Sunca i njegovih talasa u zraku, u vodi i zemlji. Kada taj topli talas dođe onda je stigao i prvi glasnik proljeća”, kazuju stari.

    Tri su, kažu, džemreta.

    Prvo “udari u havu” (hava – zrak na turskom, op.pr.) 19. februara i tu već počinje otopljenje zraka – tj, nema više velikih minusa, pričaju naše nane, bake i djedovi.

    Sedam dana kasnije, 26. februara, džemre udara u vodu, koja se ne može više mrznuti.

    Posljednje, treće džemre, u zemlju “puca” 5. marta. Tada, prema predajama, počinje otopljenje zemlje, na kojoj se od tada može sjediti. 

    Nakon džemreta počinju babine huke koje, po legendi, traju “od pola devete do po desete” hefte poslije Božića (10-17. mart).

    Za vrijeme Babinih huka, u jednom danu se više puta izmijeni sunce, kiša, snijeg, pa kiša i snijeg zajedno i tako po cijeli dan dok traju, a sve je to praćeno jakim vjetrom. To je vrijeme kada se proljeće bori sa zimom.

    Radio Sarajevo/GG

    Podeli