Radio Televizija Novi Pazar – ARHIVA

Author: Denis Mavric

  • Izgradnja deonice auto-puta do Crne Gore zvanično je u punom zamahu

    Izgradnja deonice auto-puta do Crne Gore zvanično je u punom zamahu

    Izgradnja deonice auto-puta „Miloš Veliki“ od Požege do granice sa Crnom Gorom kod Boljara zvanično je u punom zamahu.

    Prema planovima Ministarstva građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture, biće završena u naredne tri godine. Time će Srbija kompletirati svoj deo budućeg Koridora 11, odnosno pravca Beograd–Južni Jadran, koji se prostire na 269 kilometara i predstavlja važan deo Trans-evropske magistrale (TEM).

    Trasa od Požege do Boljara prostiraće se dolinom reke Moravice, između padina Javora i Golije, preko Pešterske visoravni do granice sa Crnom Gorom. Ukupna dužina ove deonice iznosi 106,3 kilometra, a podeljena je na 11 delova. Na najzahtevnijem delu trase, od Požege do Duge Poljane, biće izgrađeno čak 72 mosta ukupne dužine 35 kilometara i 10 tunela dužine 16,88 kilometara.

    Auto-put je projektovan sa po dve trake i jednom zaustavnom trakom u svakom smeru, uz predviđenu brzinu od 100 do 120 kilometara na čas. Trasa se uglavnom pruža van naseljenih mesta, osim manjih zahvata u opštinama Arilje i Ivanjica.

    U međuvremenu, završava se i deonica od Preljine do Požege, duga 30,9 kilometara, čime će se putovanje od Beograda do Požege skratiti na svega 90 minuta. Na toj trasi nalaze se ključni infrastrukturni objekti, poput tunela Munjino brdo, Laz i Trbušani, a auto-put povezuje Čačak, Lučane i Požegu, kao i dva okruga – Moravički i Zlatiborski. Vrednost ove deonice procenjuje se na oko 450 miliona evra, a završetak radova očekuje se do kraja godine.

    Sa završetkom radova na srpskoj strani, pažnja se sve više usmerava ka Crnoj Gori, gde su u toku pripreme za izgradnju druge deonice auto-puta, od Mateševa do Andrijevice. Ova deonica duga je 21 kilometar, a planirano vreme izgradnje iznosi pet godina. Procena troškova iznosi oko 550 miliona evra, a za izvođenje radova na nedavno završenom tenderu prijavilo se deset kompanija.

    Crnogorska ministarka saobraćaja Maja Vukićević izjavila je da će prioritet biti izbor najpovoljnijeg i najkvalitetnijeg izvođača, uz punu kontrolu Evropske banke za obnovu i razvoj. Očekuje se da najbolja ponuda bude izabrana tokom leta, dok bi pripremni radovi mogli da počnu u drugoj polovini godine.

    inansijska konstrukcija projekta već je značajno definisana – 100 miliona evra obezbeđeno je kao bespovratna sredstva od Evropske komisije, dok je dodatnih 200 miliona evra povoljnog kredita već dogovoreno sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj. Ostatak sredstava biće pokriven iz državnog budžeta.

    Kada je reč o tehničkoj pripremi, eksproprijacija je završena u 80 odsto trase do Trešnjevika, dok se preostali deo planira okončati do uvođenja izvođača u posao. Javna rasprava o uticaju projekta na životnu sredinu trenutno je u toku, uključujući i opštine Kolašin i Andrijevica.

    Ako sve bude teklo po planu na obe strane granice, u narednih nekoliko godina građani Srbije i Crne Gore mogli bi prvi put da putuju savremenim auto-putem od Beograda do Jadranskog mora.

    Petlje

    Ovim prostornim planom utvrđen je položaj sledećih planiranih denivelisanih raskrsnica (petlji), i to:

    1. Denivelisana raskrsnica “Arilje” na stacionaži km 150+300, u funkciji veze sa postojećim državnim putem IB reda broj 21, opštinskim centrom Arilje i okolnim naseljima i privredno-industrijskim zonama;

    2. Denivelisana raskrsnica “Ivanjica” na orijentacionoj stacionaži km 167+000, u funkciji veze sa postojećim državnim putem IB reda broj 21, opštinskim centrom Ivanjica i okolnim naseljima i privredno-industrijskim zonama;

    3. Denivelisana raskrsnica “Međurečje” na orijentacionoj stacionaži km 185+800, u funkciji veze sa postojećim državnim putem IIA reda broj 197 i posredno preko njega sa područjem Parka prirode Golija, kao i postojećim državnim putem IB reda broj 30 i dalje ka istoku i klisuri Ibra;

    4. Denivelisana raskrsnica “Duga Poljana” na stacionaži km 220+800, u funkciji veze sa postojećim državnim putem IB reda broj 29, i posredno preko njega sa opštinskim centrom i širim područjem Sjenice, područjem Specijalnog rezervata prirode “Uvac” i Novom Varoši na zapadu, odnosno sa Tutinom i Novim Pazarom na jugoistoku;

    5. Denivelisana raskrsnica “Karajukića Bunari” na orijentacionoj stacionaži km 240+000, u funkciji veze sa postojećim državnim putem IIA reda broj 197 i postojećim državnim putem IIA reda broj 202 i posredno preko njih sa Sjenicom na severozapadu i Tutinom i Novim Pazarom na istoku.

    Odmorišta i parkirališta

    U koridoru auto-puta planirani su sledeći sadržaji za korisnike auto-puta:

    • uslužni centar “Arilje” na stacionaži km 148+600 obostrano;
    • parkiralište “Trešnjevica” na orijentacionoj stacionaži km 161+600 obostrano;
    • parkiralište “Ivanjica” na orijentacionoj stacionaži km 181+500 levo;
    • parkiralište “Rokci” na orijentacionoj stacionaži km 187+800 desno;
    • parkiralište “Brnjica” na stacionaži km 217+600 obostrano;
    • odmorište “Boljare” na orijentacionoj stacionaži km 227+600 obostrano u zoni graničnog prelaza “Boljare”.

    Putni pravac Beograd-Južni Jadran, podseća se u dokumentu, predstavlja krak Trans-evropske magistrale (TEM) koji na području Republike Srbije i Republike Crne Gore povezuje osnovni pravac TEM-a (od Gdanjska do Atine i Istanbula) sa Jadranskim morem.
    U okviru primarne mreže puteva ovaj putni pravac treba da preuzme daljinske tokove sa postojećih državnih puteva IB reda broj 21 (Novi Sad-Valjevo-Užice-Bijelo Polje) i broj 22 (na delu Beograd-Čačak), kao i puta M-2 (na delu Bijelo Polje-Podgorica-Jadransko more), novodi se u planu.

    Dodaje se da ovaj koridor povezuje Centralnu i Jugozapadnu Srbiju, a kroz povezivanje luke Bar sa lukom Beograd na Dunavu povezuje Podunavlje sa Mediteranom.

    Do Beograda za manje od četiri sata

    Vreme putovanja od Podgorice do Beograda u tom slučaju bilo bi tri i po sata, a dužina 370 km.

    Srbija Danas/Kurir

    Photo:

    auto-put / Izvor: Youtube/printscreen/ Skyscrapers Construction Serbia

     

    Podeli
  • Međedović i Džumhur odustali od Rolan Garosa

    Međedović i Džumhur odustali od Rolan Garosa

    Hamad Međedović i Damir Džumhur neće nastaviti dalje takmičenje.

    Teniser Hamad Međedović i Damir Džumhur iz Bosne i Hercegovine odustali su od Rolan Garosa u dubl takmičenju.

    Kako je zvanično objavljeno, njih će zameniti tandem Jakub Paul i David Pel koji će umesto njih igrati protiv tandema Gonsales – Molteni.

    Taj meč je na programu u četvrtak u dnevnom terminu.

    Što se tiče singl konkurencije, Međedović se već plasirao u treće kolo, dok Džumhur upravo igra meč drugog kola Rolan Garosa..

    B92

    Podeli
  • Da li Hamad Međedović na Rolan Garosu konačno postaje teniski svetionik naše zemlje?

    Da li Hamad Međedović na Rolan Garosu konačno postaje teniski svetionik naše zemlje?

    Ono o čemu mašta teniska zemlja jeste da, jednog dana kada Novak Đoković odluči da okači reket o klin, neko preuzme tu baklju. Hamad Međedović, ne samo da je najbliži toj ulozi, nego i jedini mladi igrač iz naše zemlje koji je uspeo da se domogne više kaste belog sporta. A, da bi opravdao nadanja, potreban mu je jedan čvrsti dokaz u vidu proboja na nekom Grend slemu. Da li je to upravo ovaj Rolan Garos? Pa… Kako stvari stoje, elemenata za velika očekivanja ima.

    Hamad je u prvom kolu sa 3:0 izbacio Kamila Majžaka, Poljaka koji je obećavao, ali je sada u našim nadanjima i prirodno da bude samo stepenica na putu uspeha našeg predstavnika. Ali, koliko god to nama bilo podrazumevano, moramo da shvatimo da je to bila tek prva pobeda Međedovića u glavnom žrebu jednog Grend slema i prvi trijumf iz trećeg pokušaja u Parizu.

    Sve je jedan veliki proces koji obični ljudi i ne vide, jer je bilo potrebno pokrenuti određene poluge, pritisnuti određene tastere, naći pravu kombinaciju. I još uvek traje pronalaženje magičnog napitka. Znate… Čak i Novak radi svakim danom da bude bolji, a već je najbolji svih vremena. Tenis ne čeka, morate da ga pratite i da se razvijate i na ličnom planu, a i u skladu da pravilima ove gospodske igre.

    Zato, Hame je još od one odluke da ode u Španiju, preskoči Australijan Open i zgrne poene, počeo da pogađa kombinacije. Nakupio je jake skalpove, pobedio Runea, Medvedeva, Hačanova, pokazao da može. Mada, više bi se trebalo reći – potvrdio da može.

    E, sada, kako tačno stoje stvari u žrebu Rolan Garosa?

    Za početak, mora se priznati da je Međedović dobro prošao sa uvodnim ruletom i izvlačenjem kada je dobio Majžaka za protivnika, ali se nije nadao da će dva velika favorita da mu ispadnu na putu do osmine finala.

    Da, apsolutno je očekivano da Hamad može da uđe u osminu finala Rolan Garosa.

    U ovakvoj novonastaloj situaciji bi se reklo da je čak i favorit za takav uspeh.

    Umesto nosioca Aleksa Mikelsena, na megdan u drugom kolu će mu izaći “slabiji” brat Serundolo, Huan Manuel, koji nije ni među svetskih Top 100.

    E, onda dolazimo do onog pravog, istinskog otvaranja žreba posle kojeg se čovek ne mora ustručavati da kaže da Hamad može bez problema da se nađe u četvrtfinalu ovog Grend slema i pored toga što tek uživa u onoj jednoj pobedi u glavnom žrebu.

    Zašto?

    Ispao je Tejlor Fric, najveća “babaroga” ove četvrtine kostura. Amerikanac je više imenom bio prisutan nego igrom. Loše je prošao u Ženevi, loše je prošao i na Rolan Garosu gde je odmah ispao kao četvrti nosilac.

    Tako će Hamad u trećem kolu imati za protivnika ili malo poznatog Vita Koprivu ili Nemca Danijela Altmajera kojeg je dobio Marselju pre dva i po meseca. Zvuči previše realno?

    Međedović je i prošle godine pokazao sjajnu igru na šljaci, ostvario pobedu na Mastersu u Madridu, dve na Mastersu u Rimu, “remplao” se protiv Danila Medvedeva tada u tri seta, pa sve ukazuje da od ranije zna kako bi moralo da se igra na ovoj podlozi.

    Jedina nedaumica u svemu ovom je njegova izdržljivost i sposobnost da igra u tri dobijena seta. Protiv Majžaka je pokazao da može, a po imenu i performansu bi trebalo da može i protiv Serundola i protiv Koprive i Altmajera. Od dvojice je rangom dosta bolji, a jednog je već savladao ove godine.

    Onda dolazimo do osmine finala i čudna je i pomisao da Međedovićeva realnost odjednom ovoliko daleko doseže. A, jeste realnost sa analitičkog dela protivnika i žreba, ali je znak pitanja samo na njegovoj fizičkoj spremi.

    Udarce sigurno ima, samo je potrebno da rade u kontinuitetu i istim intezitetom.

    Baš u toj osmini finala bi prvi put rangom prvi put mogao da se suoči sa visokom kastom, jer bi projektovano išao na Frensisa Tijafoa ili Sebastijana Kordu, 15. i 23. nosioca na turniru.

    No, zašto i tu uopšte nije nerealno da prođe dobro?

    Foto: Tanjug/Marko Đoković

    Jeste da su obojica navikla da se bore u tri dobijena seta, ali obojica su pripadnici klasične američke škole tenisa, sa servisom i silinom u forhendu, ali slabijim rezultatima na šljaci. Čim dođe sezona prašine, oni utihnu. Ne očekuje se od njih mnogo u ovom razdoblju godine. Ne bi bilo ni čudno da ne opravdaju uloge favorita i dođu do poslednjih 16.

    Na šljaci, Međedović ima ogromne šanse protiv njih. Ne bi sigurno bilo lako, a i do te faze bi već potrošio mnogo snage. Jedino što bi ga držalo jesu adrenalin i želja, a vuklo to da je otključao nova vrata u svojoj karijeri.

    Priča o četvrtfinalu je već predaleka. Jeste. Ali… Na početku smo pomenuli ispadanje Frica i ta četvrtina je ostala potpuno nezaštićena od tenisera iz Top 5.

    To znači da je najteži protivnik koji bi mogao tu da mu dođe zapravo Lorenco Museti, Italijan koji je postavljen za osmog nosioca. On pokazuje dobre partije sa ponekim ispadom koji zna da ga natera na razmišljanje.

    Iz tog dela eventualno još Holger Rune može da “zastraši” imenom i 10. pozicijom nosioca, ali je Hamad baš njega dobio pre nekoliko meseci usred Danske.

    Sve ovo zvuči prelepo kada se priča i analizira, ali da se ovo ostvari potrebno je… Pa, potrebno je da Hamad zavrne rukave i krene da rešava zadatke jedan po jedan.

    Ukazati na otvoren žreb je jedna stvar, a drugo je ono što možemo videti na terenu.

    No, svi moraju biti alarmirani da bi se slika tenisa u Srbiji drastično promenila da jedan naš mladi predstavnik ode sada do četvrtfinala. Novi adut za sport, novi adut za budućnost.

    KAKO SADA IZGLEDA ŽREB HAMADA MEĐEDOVIĆA:

    2. kolo: H. M. Serundolo

    3. kolo:  Kopriva ili Altmajer

    Osmina finala: Tijafo ili Korda

    Četvrtfinale: Museti ili Rune

    Polufinale: Alkaraz ili Rud

    Finale: Đoković ili Siner

    (Telegraf.rs)

    Podeli
  • Novo otkriće na Rogozni: Pronađena zlatna žila s više od 10 grama po toni

    Novo otkriće na Rogozni: Pronađena zlatna žila s više od 10 grama po toni

    Australijska kompanija Strickland Metals, stopostotni vlasnik projekta istraživanja zlata, bakra i srebra na planini Rogozna kod Novog Pazara, objavila je da je na ležištu Gradina presrela zlatnu žilu sa više od 10 grama zlata po toni (10,1 g/t).

    Dijamantska bušilica naišla je na ovo otkriće na manje od 340 metara dubine, a pojas se proteže na četiri metra.

    Manji udeo zlata u rudi pronađen je na dubini od 404 metra (5,5 g/t), dok su pliće, na 391,5 metara dubine, Australijancii udarili na dve žile sa po 4,3 6 g/t (pojas od 16,7 metara) i 6 g/t (pojas širine osam metara), prenose australijski mediji.

    Ovo je rezultat prvog bušenja na Gradini ove godine i pokazuje, kako je saopštila kompanija, da to ležište po svoj prilici krije samo zlato, za razliku od drugih ležišta na Rogozni – Medenovac, Šanac i Bakarni kanjon, na kojima rudne rezerve uključuju i srebro, bakar, cink i olovo.

    Strikland je već ranije otkrio visokokvalitetno zlato na većim dubinama na ležištu Gradina, a sada traži plitku mineralizaciju ovog vrednog metala, prenosi eKapija.

    Poslednje otkriće zlata desilo se na severnom kraju ležišta i proširilo je dosad poznatu mineralizaciju visokokvalitetne rude za preko 1 kilometra u dužinu i do 900 metara vertikalno. Procene mineralnih resursa ležišta očekuju se do kraja 2025, a do sada je procenjeno da pod Rogoznom leži 231 tona ekvivalentnog zlata.

    Na Rogozni trenutno radi šest bušilica, od kojih čak četiri na Gradini. Uskoro stiže i sedma, a za ovu godinu Australijanci planiraju bušenje 50.000 metara.

    Izvor: b92

    Podeli
  • Svaki četvrti radnik u svijetu mogao bi ostati bez posla zbog AI-ja

    Svaki četvrti radnik u svijetu mogao bi ostati bez posla zbog AI-ja

    Četvrtina radnih mjesta širom svijeta potencijalno je izloženo utjecaju generativne vještačke inteligencije (GenAI), pokazuje izvještaj Međunarodne organizacije rada (ILO) i Nacionalnog istraživačkog instituta Poljske (NASK). Najugroženija su administrativna zanimanja i poslovi u sektorima s visokom digitalnom integracijom.

    Izvještaj pod nazivom „Generativna AI i poslovi: Precizniji globalni indeks izloženosti zanimanja“ predstavlja dosad najdetaljniju globalnu procjenu utjecaja vještačke inteligencije na tržište rada.

    Ipak, autori ističu da se vjerovatnije radi o transformaciji poslova, a ne masovnom gubitku zaposlenja.

    „Prešli smo granice teorije i razvili alat koji se temelji na stvarnim poslovima“, rekao je Pawel Gmyrek, viši istraživač ILO-a i glavni autor izvještaja. „Kombinovali smo ljudsku procjenu, stručne analize i GenAI modele kako bismo kreirali metodu koju zemlje mogu koristiti za preciznu procjenu rizika i odgovor.“

    Veća izloženost u razvijenim ekonomijama

    Globalna stopa izloženosti GenAI iznosi 25 posto, dok u zemljama s visokim dohotkom dostiže 34 posto, zahvaljujući većoj digitalnoj povezanosti.

    Administrativni poslovi su najugroženiji, jer GenAI može automatizovati širok spektar zadataka poput unosa podataka i obrade dokumenata. Također su izloženi i kognitivni poslovi u medijima, razvoju softvera i finansijama.

    Indeks izloženosti zanimanja temelji se na gotovo 30.000 radnih zadataka, provjerenih pomoću AI ocjena, stručne validacije i podataka ILO-a o zaposlenju, omogućavajući detaljniju analizu utjecaja po zemljama i sektorima.

    Rodna neravnopravnost u izloženosti GenAI-ju

    Izvještaj otkriva i značajnu rodnu neravnotežu: u razvijenim zemljama čak 9,6 posto žena radi na poslovima visoko izloženim automatizaciji, dok je taj udio kod muškaraca samo 3,5 posto.

    „Ovaj indeks pomaže u identifikaciji gdje GenAI može imati najveći utjecaj, kako bi se zemlje mogle bolje pripremiti i zaštititi radnike“, rekao je Marek Troszynski, viši stručnjak NASK-a i koautor izvještaja.

    Iako GenAI može povećati produktivnost, izvještaj upozorava da će efekti zavisiti od brzine implementacije, nacionalne infrastrukture i digitalnih vještina radne snage.

    „Tehnička ograničenja, infrastrukturne razlike i manjak vještina znače da će primjena GenAI-ja biti neujednačena“, kazala je Janine Berg, viša ekonomistica ILO-a.

    Poziv na inkluzivne politike

    Izvještaj poziva vlade, poslodavce i sindikate na socijalni dijalog i kreiranje politika koje štite radnike, promovišu dodatnu obuku i osiguravaju pravedne tranzicije u sektorima podložnim uticaju GenAI-ja.

    Zaključci izvještaja usklađeni su s procjenom Međunarodnog monetarnog fonda iz 2024. godine da bi AI mogao utjecati na čak 40 posto radnih mjesta globalno, pri čemu će razvijene ekonomije biti najpogođenije.

    Direktorica MMF-a Kristalina Georgieva ranije je upozorila da bi AI, ako se ne reguliše, mogao dodatno produbiti društvene nejednakosti.

    „U većini scenarija, AI će vjerovatno pogoršati ukupnu nejednakost – trend koji kreatori politika moraju proaktivno riješiti“, rekla je Georgieva.

    Izvor: Agencije Al Jazeera
    Podeli