Sarajevo je bilo pod opsadom 44 mjeseca. Na grad je ispaljeno 50 hiljada tona artiljerijskih projektila, poginulo je 14 hiljada ljudi, od kojih više od 1.600 djece. Sarajlije kažu – ta se žrtva nikada ne može zaboraviti. Svjedočenja preživjelih, koji su djetinjstvo, zdravlje i najmilije – izgubili u najdužoj ikad opsadi glavnoga grada.
Al Jazeera Balkans
A. Ni.
Ratni zločinac i optuženi za genocid, Radovan Karadžić suočiće se danas u Hagu sa pravosnažnom presudom, nakon što je pre tri godine prvostepeno osuđen na 40 godina zatvora zbog genocida u Srebrenici i zločina u BiH.
Izricanje presude Karadžiću koje počinje u 14h emitovaće i Radio televizija Novi Pazar u saradnji sa prijateljskom televizijom Al Jazeera Balkans, kao i mnogi mediji sa 30 minuta odloženo iz kako je navedeno, operativnih razloga.
Mehanizam za međunarodne krivične sudove u Hagu objavit će danas pravomoćnu presudu prvom predsjedniku Republike Srpske Radovanu Karadžiću, optuženom za najteže ratne zločine počinjene na evropskom tlu nakon Drugog svjetskog rata. Optužen je za genocid počinjen u Srebrenici i druge brojne ratne zločine u Bosni i Hercegovini, uključujući opsadu Sarajeva. U prvostepenom postupku pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju osuđen je na 40 godina zatvora.
Izvor: Agencije / Al Jazeera Balkans
A. Ni.
Advokat Toma Fila izjavio je, uoči izricanja pravosnažne presude nekadašnjem predsedniku Republike Srpske Radovanu Karadžiću, da nije optimista.
“Po prirodi nisam optimista. Postoji mogućnost da mu povećaju kaznu”, rekao je Fila za TV Prvu govoreći o presudi koju će danas izreći Žalbeno veće Rezidualnog mehanizma u Hagu.
Karadžić je 24. marta 2016. prvostepeno osuđen na 40 godina zatvora, ali su se na tu odluku žalili i tužilaštvo i odbrana. Njemu je tada pripisana krivica za deset od 11 tačaka optužnice.
Fila je precizirao da je Karadžić optužen za jedan genocid, po pet pet tačaka za zločin protiv čovečnosti, četiri tačke optužnice se odnose na povrede pravila i običaja ratovanja i tri udružena zločinačka poduhvata. Na teret mu se, kako navodi, stavlja i bombardovanje Sarajeva, proterivanje stanovništva iz Srebrenice, uzimanje talaca,
Kako je rekao, osuđen je po svim tačkama, osim jedne koja je ključna – po tački za genocid u opštinama Bratunac, Brčko, Foča, Ključ, Kotor, Varoš, Prijedor, Sanski Most, Višegrad, Vlasenica, Zvornik.
R.E./B92, Prva/Foto: Ekspres
A. Ni.
Posle skoro pet godina u sudnici, i skoro deceniju od početka procesa, Radovan Karadžić će u sredu poslednji put sesti na optuženičku klupu Međunarodnog tribunala u Hagu, da sasluša konačnu presudu ovog suda za ratne zločine počinjene u Bosni i Hercegovini između 1992. i 1995. godine.
Karadžić, bivši predsednik Republike Srpske, osuđen je na 40 godina zatvora u martu 2016. godine za genocid, progon Hrvata i Muslimana, opsadu Sarajeva, kršenja zakona i običaja ratovanja i zločine protiv čovečnosti.
Na presudu su se žalili i optuženi i tužilaštvo – Karadžić je tvrdio da je nevin i da je presuda zasnovana na „glasinama” i tražio oslobađanje, dok je tužilaštvo zahtevalo doživotni zatvor.
Drugostepena presuda koju veće saopštava u sredu je konačna, i dalji pravni koraci ne postoje.
„Mi smo potpuni optimisti da drugostepena presuda mora biti mnogo, mnogo bolja od ove sad, pa i oslobađajuća”, rekao je uoči izricanja konačne presude član Karadžićevog pravnog tima, Goran Petronijević, za agenciju Srna iz Banja Luke.
U žalbi je međutim tužilaštvo navelo da zločini za koje se Karadžić tereti „čine najstrašniji set zločina koji je stavljen na teret jednoj osobi” pred sudom u Hagu i da zaslužuju „najtežu kaznu – kaznu doživotnog zatvora.”
Karadžić je pre tri godine proglašen krivim po deset od 11 tačaka optužnice, uključujući genocid u Srebrenici, napade na civile tokom opsade Sarajeva, progon Bošnjaka i Hrvata iz 20 opština i uzimanje pripadnika mirovnih snaga Ujedinjenih nacija za taoce.
Jedinice Vojske Republike Srpske pod komandom Karadžića i generala Ratka Mladića – koji takođe iščekuje presudu Haškog tribunala – tokom napada na Srebrenicu, tada pod zaštitom holandskih vojnika pod zastavom Ujedinjenih nacija, ubili su skoro 8,000 muslimanskih dečaka i muškaraca tokom petodnevne operacije preuzimanja kontrole nad ovom enklavom u julu 2005. godine.
Masakr u Srebenici se smatra najtežim zločinom počinjenim na tlu Evrope posle Drugog svetskog rata.
Najvažniji slučaj vođen u Hagu
Suđenja Karadžiću i Mladiću smatraju se najvažnijim koji su vođeni pred Međunarodnim tribunalom u Hagu.
Sud je naveo da su zločini počinjeni kao deo udruženog zločinačkog poduhvata.
Karadžić je prvostepenom presudom oslobođen optužbe za genocid počinjen u sedam bosanskih opština na početku rata, 1992. godine.
Tokom suđenja koje je trajalo 497 dana, tužilaštvo je ispitalo 337, a odbrana 248 svedoka, pokazuju podaci suda. Podneto je više od 11.000 dokaza. Karadžić se branio sam, često pominjući skoro tri miliona stranica dokaza koje je podnela optužba.
U završnom obraćanju sudu, Karadžić je rekao da protiv njega ne postoji ni trunka dokaza, iako je u pisanoj izjavi prihvatio da, kao politički lider Srba u Bosni, snosi „moralnu odgovornost” za počinjene zločine.
Optužnica protiv Karadžića podignuta je 1995, a godinu dana kasnije, izdat je međunarodni nalog za hapšenje.
Karadžić se, međutim, skrivao duže od 12 godina. Uhapšen je 21. jula 2008. u Beogradu gde je godinama, skoro bez skrivanja, živeo pod lažnim identitetom – kao Dragan Dabić, iscelitelj.
Njegovo hapšenje dovelo je do masovnih protesta u Beogradu.
Iako je u Bosni i Hercegovini nekoliko osoba smenjeno sa javnih funkcija zbog navodnog pomaganja Karadžiću, detalji o tome kako je proveo godine skrivanja, ko mu je pomagao ili ga finansirao nisu poznati.
Isto važi i za Srbiju,
Isporučen je u Hag devet dana kasnije, a suđenje pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju počelo je 26. oktobra 2009. godine.
Međunarodni rezidualni mehanizam Ujedinjenih nacija za sudove danas će doneti konačnu presudu po žalbama tužilaštva i Karadžića.
Tužilaštvo pored doživotne kazne zatvora, traži da se Karadžić proglasi krivim i za genocid u sedam opština – Bratunac, Foča, Ključ, Prijedor, Sanski most, Vlasenica i Zvornik – iz 1992. godine.
Karadžić, koji tvrdi da nije imao fer suđenje, traži da bude oslobođen optužbi.
Prvostepenom presudom Karadžić je kao vrhovni komandant srpskih oružanih snaga proglašen krivim za genocid u Srebrenici.
Sud je nakon donošenja presude saopštio da je Karadžić „bio jedina osoba u Republici Srpskoj koja je imala moć da interveniše i zaustavi ubistva.”
Tokom žalbenog postupka tvrdio je da nije znao za masovna ubistva u Srebrenici i da ubistva nije počinila nijedna jedinica vojske Republike Srpske.
Bivši predsednik Republike Srpske prvostepeno je proglašen krivim i za zločine nad civilnim stanovništvom za vreme opsade Sarajeva. Tokom opsade Sarajeva, koja je trajala tri i po godine, u gradu je ubijeno više od 11.000 ljudi, prema podacima nevladine organizacije Istraživačko-dokumentacioni centar Sarajevo.
Podaci o broju ubijene dece se razlikuju, a udruženje roditelja dece stradale tokom opsade veruje da ih je u Sarajevo stradalo oko 1.600.
„Civili u Sarajevu ubijani su snajperima dok su išli po vodu, šetali po gradu. Decu su snajperisti ubijali dok su se igrala ispred kuća, hodala kraj roditelja ili se vraćala iz škole”, saopštio je sud tokom izricanja prvostepene presude.
Karadžića je sud u prvostepenom postupku proglasio krivim i za progon Bošnjaka i Hrvata iz 20 opština sa teritorije Bosne i Hercegovine, kao i za uzimanje pripadnika UNPROFOR-a za taoce.
Tužilaštvo je navelo da je u maju i junu 1995. godine, vojska bosanskih Srba uzela za taoce više od 200 članova UN mirovnih snaga. Vojnici su zatim odvedeni na različite lokacije kako bi bili iskorišćeni kao `živi štit` i odvratili NATO od bombardovanja srpskih položaja.
Karadžić je tvrdio da nema dokaza da je postojala namera da se u Bosni i Hercegovini izvrši etničko čišćenje, da je u Sarajevu ubijena „nekolicina civila” i da je on naređivao da se ne puca u civile.
A. Ni.
Trojica dječaka starih između 14 i 16 godina pod istragom su za krivična djela “obljuba sa djetetom”, dok se jednom od njih na teret stavljaju i krivična djela “nedozvoljene polne radnje“ i “ucjena”, a drugom i “dječija pornografija”.
Oni su smješteni u specijalizovanu ustanovu u Podgorici Centar “Ljubović”.
Direktor beranske škole u kojoj su učili, kao i djevojčica koju su zlostavljali, za Pobjedu kaže da ne bi bilo dobro da oni ostanu đaci ove obrazovne ustanove.
“Podrazumijeva se da škola ima plan postupanja prema djeci koja su bila žrtve nasilja. Imamo psihologa, odnosno kadrovski smo sposobni da taj plan i sprovedemo” rekao je direktor te škole.
Tvrdi da se škola u čitavoj ovoj situaciji odnijela adekvatno i u skladu sa propisima. Na pitanje da li su eventualno dobili neke preporuke o postupanju od Ministarstva prosvjete, on je odgovorio da se “u ovakvim slučajevima ne postupa po paušalnim preporukama, već je zakonom tačno definisana procedura postupanja od strane svih nadležnih organa”.
“Postupanje djece koja su predmet Vašeg interesovanja prije svega je u domenu Tužilaštva i policije, a škola je u domenu svojih nadležnosti postupala u skladu sa zakonom”, rekao je direktor beranske osnovne škole.
On nije odgovorio na pitanja da li je bio u kontaktu sa roditeljima zlostavljane djevojčice i roditeljima njenih zlostavljača
Pobjedi je nezvanično saopšteno da dvanaestogodišnja djevojčica ni juče nije saslušana u Višem državnom tužilaštvu u Bijelom Polju, ali da će najvjerovatnije biti pozvana da iskaz da iz svoga doma putem video-linka, kako ne bi bila izložena dodatnom stresu.
Izvor: RTCG
A. Ni.