Danas se obilježava blagdan, Dan Sandžaka. Odluku da se 20. novembar proglasi nacionalnim blagdanom sandžačkih Bošnjaka donelo je Bošnjačko nacionalno vijeće (BNV) 2005. godine, a tu odluku verifikovao je i tadašnji Savet za nacionalne manjine Republike Srbije.
Ovaj dan se četrnaest godina obeležava u znak sećanja na 20. novembar 1943. godine, kada je u Pljevljima održana osnivačka sednica Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja Sandžaka (ZAVNOS). Bošnjački istoričari smatraju da je tog dana u ratnim uslovima započeta autonomija Sandžaka, jer su na osnivanju ZAVNOS-a izabrane Narodna skupština i Vlada Sandžaka sa sedam ministarstava.
“Ove organe imaju samo buduće federalne jedinice, odnosno republike, što govori da je bilo predviđeno da Sandžak postane jedna od budućih jugoslovenskih republika”, kaže istoričar Esad Rahić.
Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Sandžaka ukinuto je nakon dve godine, 29. marta, u Novom Pazaru, u prostorijama današnjeg ureda Bošnjačkog nacionalnog vijeća, podseća Rahić u razgovoru za Anadolu Agency. Tada je doneta i, kako kaže istoričar Rahić, “sramna odluka” da se teritorija Sandžaka podeli između Srbije i Crne Gore.
“Na taj način i poslednja nada, da teritorija Sandžaka dobije status federalne jedinice, a kasnije i autonomije, eliminisana je kao ideja i ovaj prostor je ostao bez ikakvih političkih, zakonodavnih i ostalih prerogativa i bez ikakvog prava na organizovanje kao posebna teritorijalna, politička i zakonodavna jedinica”, kaže Rahić.
Dan Sandžaka će biti obeležen nizom aktivnosti i ustaljenim manifestacijama u Novom Pazaru i ostalim opštinama Sandžaka. Tradicionalno, BNV obeležiće ovaj blagdan brojnim i različitim manifestacijama.
Tekst i foto: Anadolu Agency / A. Ni.
