{"id":151242,"date":"2023-06-06T18:38:38","date_gmt":"2023-06-06T16:38:38","guid":{"rendered":"https:\/\/rtvnp.rs\/?p=151242"},"modified":"2023-06-06T18:38:38","modified_gmt":"2023-06-06T16:38:38","slug":"posetili-smoedirne-nekadasnju-prestonicu-osmanskog-carstva","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/?p=151242","title":{"rendered":"Posetili smo Edirne, nekada\u0161nju prestonicu Osmanskog carstva"},"content":{"rendered":"

Ako iz Srbije preko Bugarske putujete za Turkiye<\/a>, morate posetiti Edirne. Grad na zapadu Turkiye koji je nekada bio prestonica Osmanskog carstva sve do pada Carigrada \u00a01453. godine. Osvaja sultan Mehmed II Osvaja\u010d, a koji je ro\u0111en upravo u Edirneu.<\/p>\n

Ekipa Radio televizije Novi Pazar na poziv Ministarstva za kulturu i Turizam posetila je i ovaj grad. On je va\u017ean u istoriji Republike Turkiye, odatle donosimo o ovom mestu na trome\u0111i dana\u0161njih dr\u017eava, Gr\u010dke, Bugarske i Turkiye.<\/p>\n

Edirne je bio druga prestolnica Osmanskog carstva. Me\u0111utim, osnovan je mnogo pre, jo\u0161 u 2. veku od strane rimskog cara Hadriana. Grad je upravo po svom osniva\u010du dugo vremena nosio naziv Hadrianopolis. Murat I osvojio je Edirne 1365. godine. U\u010dinio ga prestonicom Osmanskog cartva i to izuzetno kratak vremenski perod od 1365. do 1453. godine. Za vreme postojanja Osmanskog carstva grad se razvio u tipi\u010dni orijentalni grad.<\/p>\n

U vreme Osmanlija Edirne do\u017eivljava procvat po\u0161to je bio glavni grad Osmanskog carstva od 1365. do 1453. godine, kada se prestonica seli u Istanbul. Edirne je bio multinacionalni grad u kome su, uz muslimane, \u017eivele zna\u010dajne hri\u0161\u0107anske i jevrejske zajednice. Krajem 19. i po\u010detkom 20. veka Edirne je dva puta, 1829. i 1878. godine, bio pod ruskom, a u Prvom balkanskom ratu i bugarskom okupacijom. Bugarske snage su osvojile Edirne uz pomo\u0107 srpske vojske 1912. godine, ali su Turci ve\u0107 naredne godine, u Drugom balkanskom ratu, vratile kontrolu nad gradom.<\/p>\n

-Zbog remek dela Osmanske arhitekture Edirne je sve popularnije me\u0111u turistima-<\/h3>\n

U Edirneu su sultani i pa\u0161e podizale zadu\u017ebine, a me\u0111u njima izdvaja se d\u017eamija Selima II, poznata kao Selimija. Izgra\u0111ena je za sina \u010duvenog sultana Sulejmana Zakonodavca. D\u017eamija Selimija je remek-delo koje ukazuje na tehni\u010dko ume\u0107e osmanskih arhitekata, a projektovao ju je Mimar Sinan kada je imao 80 godina, postigav\u0161i pravo majstorstvo u svojoj umetnosti. Izgradnja je trajala \u0161est godina. Veli\u010danstveni kompleks, koji se sastojao od d\u017eamije, medrese, bazara i javne kuhinje za siroma\u0161ne, bio je jedan od najve\u0107ih pokrivenih prostora ikada izgra\u0111enih. Selimija je 2011. godine upisana na UNESCO-vu listu svetske ba\u0161tine kao najskladniji izraz osmanske arhitekture.<\/p>\n

-Edrirne kao trgova\u010dki i ekonomski centar-<\/h3>\n

Uz Kairo, Damask, Alep i Bursu, dana\u0161nji Edirne je u 16. stolje\u0107u bio jedan od va\u017enijih gradova unutar Carstva, i bio je poznat po svom bogatom ekonomskom i trgova\u010dkom \u017eivotu. Neki od bazara koji su ostali sa\u010duvani iz tog perioda, izgra\u0111eni su kao deo d\u017eamijskih kompleksa kako bi se osigurao stalan prihod za odr\u017eavanje ovog verskog objekta. Me\u0111u najva\u017enijim bazarima koji odra\u017eavaju tradicionalno tkivo grada su Arasta bazar sa 124 prodavnice i bedestan, koji se nalazi pored stare d\u017eamije. U osmanskom periodu ovaj bazar bio je poznat po du\u0107anima s dragim kamenjem i draguljima. \u010cuveni osmanski putopisac Evlija \u010celebija zapisao je u svoje bele\u0161ke da je ovaj bazar tokom no\u0107i \u010duvalo 60 stra\u017eara.<\/p>\n

Stara d\u017eamija najmanja je i najstarija carska d\u017eamija. Nekada je bila deo Selimije, ali je kasnije od nje odvojena visokom kamenom ogradom. Sagra\u0111ena je 1414. godine. Arhitekta je bio had\u017ei Aladin iz Konje, a graditelj Omer Ibn Ibrahim. D\u017eamija je natkrivena sa devet kupola i dve munare. Unutra\u0161njost se odlikuje bogatim kaligrafskim dekorom, cvetnim ukrasima te belim i narand\u017eastim svodovima. Ova d\u017eamija poznata je i kao “D\u017eamija sa napisima ” \u00a0zbog brojnih levhi ispisanih na zidovima.<\/p>\n

Jo\u0161 jedno monumentalno remek-delo u Edirneu je Uc Serefeli ili d\u017eamija sa tri galerije tj. \u0161erefeta na munari, \u00a0koju je sagradio sultan Murat II, u 15 stolje\u0107u. Prema Ruhi \u0106elebiji, jednom od historiografa Edirnea, arhitekta je bio Muslihiddin aga. Specifi\u010dnost ove d\u017eamije je u tome \u0161to je to prva d\u017eamija u kojoj je napravljeno dvori\u0161te sa natkrivenim prostorom, \u00a0prvo te vrste u osmanskoj arhitekturi.\u00a0 Svaki od \u010detiri minareta koji se uzdi\u017eu iz uglova dvori\u0161ta ima druga\u010dije ukrasne dekoracije.<\/p>\n

Edirne na najbolji na\u010din \u010duva duh Osmanskog vremena. Edirnske gra\u0111evine pri\u010daju pri\u010de svojih osniva\u010da te njihov lik i delo \u010duvaju od zaborava.<\/p>\n

Autor: Redakcija RTV NP<\/a><\/p>\n

Izvor: BHRT<\/p>\n