{"id":70839,"date":"2020-02-16T10:32:57","date_gmt":"2020-02-16T09:32:57","guid":{"rendered":"https:\/\/rtvnp.rs\/?p=70839"},"modified":"2020-02-16T10:32:57","modified_gmt":"2020-02-16T09:32:57","slug":"norvezani-recikliraju-97-posto-kazu-nije-problem-plastika-vec-ponasanje-ljudi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/?p=70839","title":{"rendered":"Norve\u017eani recikliraju 97 posto, ka\u017eu – nije problem plastika ve\u0107 pona\u0161anje ljudi"},"content":{"rendered":"

Jednu po jednu, starija gospo\u0111a ubacuje prazne plasti\u010dne fla\u0161e u otvor ma\u0161ine postavljene ispred supermarketa u Oslu. Zahvaljuju\u0107i usavr\u0161enom sistemu odlaganja, Norve\u0161ka reciklira gotovo sve svoje plasti\u010dne fla\u0161e.<\/p>\n

\n
\n
\n

“U svakom slu\u010daju ih se morate re\u0161iti, pa za\u0161to onda to ne \u010diniti inteligentno”, ka\u017ee sedamdesetogodi\u0161nja Norve\u017eanka dok joj ma\u0161ina izbacuje priznanicu s barkodom na 30 kruna (335 dinara) koju mo\u017ee potro\u0161iti u supermarketu ili je unov\u010diti na blagajni.<\/p>\n

Norve\u0161ka je sa stopom recikliranja od 97 posto deset godina ispred ciljeva EU-a, koja je odredila da dr\u017eave do 2029. moraju reciklirati 90 posto plasti\u010dnih fla\u0161. U Francuskoj ili Britaniji, na primer, postotak recikliranja iznosi oko 60 posto.<\/p>\n

Za norve\u0161ki uspeh klju\u010dnim se smatra upravo sistem odlaganja. Kupci pla\u0107aju nekoliko dodatnih centi kada kupuju pi\u0107e u plasti\u010dnim bocama. Dodati iznos im se vra\u0107a kad vrate praznu fla\u0161u.<\/p>\n

“Kupcima poru\u010dujemo da kupuju proizvod, ali posu\u0111uju pakovanje”, poja\u0161njava Kjel Olav Maldum, lider Infinituma, kompanije koja vodi sistem prikupljanja plasti\u010dnih fla\u0161a.<\/p>\n

Koncept povra\u0107aja praznih boca postao je toliko ra\u0161iren da u norve\u0161kom ima i svoj glagol – pante.<\/p>\n

Vi\u0161e od milijardu i sto miliona plasti\u010dnih fla\u0161a i aluminijskih limenki vra\u0107eno je 2018. na mestima za odlaganje u supermarketima, benzinskim stanicama i malim prodavnicama.<\/p>\n

U Fetsundu, tridesetak kilometara od Osla, stalna je kolona kamiona koji dovoze prazne fla\u0161e u glavni Infinitumov centar za procesuiranje.<\/p>\n

Plasti\u010dne fla\u0161e u kojima su nekada bili voda ili sok razvrstavaju se, kompresuju i stavljaju na palete koje podse\u0107aju na ogromne Rubikove kocke.<\/p>\n

Svaka nova plasti\u010dna boca sadr\u017ei oko 10 posto recikliranog materijala, a Norve\u017eani se nadaju da \u0107e taj nivo pove\u0107ati regresivnim porezom koji bi trebalo da motivi\u0161e proizvo\u0111a\u010de da koriste recikliranu plastiku umesto nove, trenutno jeftinije.<\/p>\n

U takvom primeru kru\u017ene ekonomije, ono \u0161to neki smatraju otpadom postaje resurs.<\/p>\n

Plasti\u010dno je fantasti\u010dno<\/strong><\/h3>\n

Ideja se “prima” i drugde. “Jedan primer je Litva gde je zabele\u017eeno 34 posto povra\u0107aja pre uvo\u0111enja sistema prikupljanja, a dve godine ranije evidentirano je 92 posto”, ka\u017ee Maldum.<\/p>\n

Larisa Copelo iz ekolo\u0161ke organizacije za\u0161tite “Zero Waste Europe” ka\u017ee da su sistemi povra\u0107aja jedini na\u010dini da se ispune ciljevi EU-a.<\/p>\n

Premda norve\u0161ka industrija recikliranja priznaje da ovaj problem treba re\u0161iti \u0161to pre, njeni stru\u010dnjaci smatraju da plastika, lagan, prakti\u010dan i jeftin materijal, jo\u0161 ima budu\u0107nost.<\/p>\n

“Nije problem u plastici, nego u ljudima i njihovu pona\u0161anju”, ka\u017ee Maldum. “Plastika je fantasti\u010dna, ali ne u prirodi”.<\/p>\n

n1\/GG<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednu po jednu, starija gospo\u0111a ubacuje prazne plasti\u010dne fla\u0161e u otvor ma\u0161ine postavljene ispred supermarketa u Oslu. Zahvaljuju\u0107i usavr\u0161enom sistemu odlaganja, Norve\u0161ka reciklira gotovo sve svoje plasti\u010dne fla\u0161e. “U svakom slu\u010daju ih se morate re\u0161iti, pa za\u0161to onda to ne \u010diniti inteligentno”, ka\u017ee sedamdesetogodi\u0161nja Norve\u017eanka dok joj ma\u0161ina izbacuje priznanicu s barkodom na 30 kruna […]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":70840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-70839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekologija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=70839"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/70839\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/70840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=70839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=70839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arhiva.rtvnp.rs\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=70839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}